كورته‌ ژیاننامه‌ی حه‌سه‌ن سه‌لاح سوران

حه‌سه‌ن سه‌لاح سوران, له‌ 23.9.1941 له‌ ئاوایی ساروقامیش, له‌ ناوچه‌ی بۆكان, له‌ رۆژهه‌ڵاتی كوردستان هاتۆته‌ دنیا. بابی مه‌ بنه‌ماڵه‌ی بوداق سوڵتان (له‌ فه‌رمانڕه‌وایانی موكری) و دایكی له‌ بنه‌ماڵه‌ی ئه‌رده‌ڵانه‌ كه‌ بنه‌ماڵه‌ی ئه‌رده‌ڵانیش چه‌ند سه‌ده‌ فه‌رمانڕه‌وای كوردستانی گه‌وره‌ بوون.

سوران بێجگه‌ له‌ رۆژهه‌ڵاتی كوردستان له‌ شاری له‌نده‌ن  كولیژه‌كانی) Trinity, Sent Jorj, Dtanford) له‌ ئینگلستان زمانی ئینگلیسی خوێندووه‌ و وه‌ك پسپۆڕی زمان و ئه‌ده‌بیاتی ئینگلیسی له‌ تاران كار ده‌كات و له‌ ساڵی 1965 هه‌تا ئه‌مڕۆ وه‌ك شاعیرو نووسه‌ر و وه‌رگێر به‌رهه‌مه‌كانی به‌ زمانی كوردی پێشكه‌ش ده‌كات كه‌ گوڵبژێرێكیان به‌م چه‌شنه‌یه‌:

1.   شه‌جه‌ره‌ی بنه‌ماڵه‌ی به‌گزاده‌ به‌ زمانی فارسی له‌ ساڵی 1965 له‌ شاری ته‌ورێز چاپ كراوه‌.

2.  دیوانی سوران, هه‌ڵبژارده‌ی هونراوه‌كانی له‌ ساڵی 1966 له‌ ته‌ورێز چاپ كراوه‌.( ئه‌م كتێبه‌ و كتێبی« چریكه‌ی كوردستان»ی حه‌سه‌ن زیره‌ك تاقه‌ كتێبن كه‌ له‌ ده‌وره‌ی ده‌سته‌ڵاتداریه‌تی رژێمی په‌هله‌وێدا چاپ كراون. ئه‌وه‌ی چۆن سه‌رڕای یاساخ بوون ئه‌م دوو كتێبه‌ چاپ كراون پرسیارێكه‌ كه‌ نووسه‌ر حه‌سه‌ن سه‌لاح سۆران له‌ نووسراوه‌یه‌كدا وڵامی ده‌داته‌وه‌ و خانم مێدیا زه‌ندیش له‌ كتێبی زمانی دوولا دا باسی لێوه‌ ده‌كات)

3. ئه‌شكه‌نجه‌ و كوشتاری بنه‌ماڵه‌ێكی كورد, به‌ زمانی ئینگلیسی له‌ ساڵی 1978 له‌ له‌نده‌ن چاپ كراوه‌.

4. هونراوه‌ و په‌خشان, كۆمه‌ڵه‌ هونراوه‌ و په‌خشان چاپی تاران.

5.  كه‌لماجاڕ كۆمه‌ڵه‌ هونراوه‌ له‌ تاران چاپ كراوه‌.

6. زمان وئه‌ده‌ب باسی زمان و ئه‌ده‌بی كوردی چاپی تاران.

7. كتێبخانه‌ی سۆران( بیبلۆگرافی كوردی ) له‌ سێ به‌رگدا به‌ زمانی كوردی كه‌ له‌ ساڵی 1976 هه‌تا ئێستا كاری له‌ سه‌ر ده‌كرێ. به‌رگی هه‌وڵ ساڵی 1979 له‌ له‌نده‌ن چاپ كراوه‌.

8.  داری مازو  باسی هه‌مه‌ ڕه‌نگی زمان و ئه‌ده‌ب به‌ زاراوه‌گه‌لی سۆرانی, هه‌ورامی, كه‌لوری. له‌ تاران چاپ كراوه‌.

9. كانی سارد په‌خشان له‌ تاران چاپ كراوه‌.

10. باڵه‌ كۆلاره‌ باسی نامه‌ نووسین و زمانناسی كوردی له‌ تاران چاپ كراوه‌.

11.یاسای هه‌تاو, رۆمان له‌ ژێر چاپ دایه‌.

12. ناوی كیژان و كوڕانی كورد (ناونامه‌ی كوردی) له‌ ژێر چاپ دایه‌.

13. به‌یان  كۆمه‌ڵه‌ هونراوه‌. له‌ ژێر چاپ دایه‌. ( به‌یان ناوی چیایه‌كه‌ له‌ ناوچه‌ی هه‌وشار)

14.  فه‌یزوڵابه‌گی یه‌كانی بۆكان به‌ زمانی ئاڵمانی هاوبه‌ش له‌ گه‌ڵ دوكتور W. Rudolf ئه‌م كتێبه‌ له‌ لایه‌ن دوكتور ن.عه‌بباس ئه‌حمه‌دده‌وه‌ هه‌ڵگه‌ڕاندراوه‌ته‌ سه‌ر كوردی.

15. یاسای هه‌تاو ( ڕۆمان) چاپ ده‌كرێ.

16. فه‌رهه‌نگی فارسی ـ كوردی (بچكۆلانه‌)  به‌ر له‌ ساڵی 1979پێش نوسخه‌ی لێ چاپ كراوه‌

17.  وه‌رگه‌ڕاندنی بابه‌تی زانستی, فه‌ننی و تێكنۆلۆژی له‌ زمانگه‌لی ئوروپی بۆ سه‌ر زمانی فارسی.

18. چاپی ژماره‌ێكی زۆر وتار له‌ سه‌ر زمان و ئه‌ده‌ب و فه‌رهه‌نگ له‌ گۆواره‌كاندا.

19. به‌شداری له‌ كۆڕوكۆمه‌ڵ و سمینار و پێشكه‌ش كردنی هونراوه‌ ووتار.

20. وتنه‌وه‌ی ده‌رسی زوان و ئه‌ده‌بیاتی كوردی له‌ زانستگای عیلم و سه‌نعه‌تی تاران له‌ ساڵی 2001 و 2002و هه‌روه‌ها ناوه‌ندی كۆڕی كورده‌كانی تاران.

حه‌سه‌ن سه‌لاح سۆران ئه‌مڕو دانشتووی شاری تارانه‌ و ئه‌ندامی ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی كۆڕی كورده‌كانی تارانه‌!

خۆی له‌ زمانی گۆرانه‌وه‌ ده‌ڵێ « ئه‌و خه‌یاڵه‌ی پێی مه‌ستم ناكه‌وێته‌ چوارچێوه‌ی هه‌ڵبه‌ستم» ئه‌وه‌ش ڕێگای دورو درێژی نووسه‌ر دیار ده‌كات.

                                             ماڵپه‌ری بۆكان